borsa istanbul bist100 xu100

HAVAALANI PATLAMASINA BORSANIN VERDİĞİ TEPKİYE BAKARAK, OLUŞMAKTA OLAN TERÖR EKONOMİSİNİ OKUMAK

 

Bileceğiniz üzere, 28 haziran 2016 itibariyle, Avrupa’nın en işlek üçüncü havalanı olan İstanbul Atatürk Havaalanı’nda, terör saldırısı sonucu 50’nin üzerinde insan öldü, 200’e yakın yaralı var. Bugün itibariyle olayın üstünden 3 gün geçti ve hayat tamamen normale dönmüş durumda!

Normal şartlarda bi terör eylemi sonrası borsalar düşer bir süre dalgalanırdı. Misal Paris saldırısı sonrası tüm Avrupa borsaları %1-2 civarı düşmüştü -İstanbul Borsası dahil-. Çünkü borsa ticaretin merkezidir ve güvenlik zafiyetlerinden antidemokratik uygulamalara, ticarete zarar verebilecek her şey borsayı olumsuz etkiler. Borsa kafasına göre düşüp yükselmez, günlük hayatın her alanı, tarım üretiminden işsizliğe; siyasi olaylarlardan ulusal ve uluslararası arz talep dengelerine pek çok şeyi borsa grafiğinden okumak mümkündür. Hemen her şey o grafikte fiyatlanır. Bu sebeple, normal şartlarda terör saldırısı sonrası o ülkenin borsasının düşmesi gerekirdi. Ama havaalanındaki patlamanın bizim borsada pek bir etkisi olmadı. 3 gündür izliyorum borsayı. ilk gün yatay seyir, ikinci gün %0,5 gibi bir oranda yükseldi bugün (3. gün) de %1,5 yükseldi. (bist 100) Evet, normal şartlarda düşmesi gereken borsa 3 günde %2 civarında yükseldi!

ataturk-havalimanı-patlama

Bu şu demek:

  1. Alıştık, umursamıyoruz.
  2. Dışa bağımlıyız, kendi terör haberimiz bizi etkilemezken, dıştan gelen olumsuz her haber, bizim borsamızı etkiliyor.
  3. Havaalanı patlaması turizmi olumsuz etkileyeceğini ortaokul çocuğu bile düşünürken, piyasa tepki vermiyor. Çünkü turizmin çökeceğini piyasa zaten kabul etmiş ve ona göre çoktan fiyatlamış durumda.
  4. Büyük firmalar, parayı elinde tutanlar kendilerini çok daha da kötü olaylara hazırlamışlar. Erdoğan’ın “iç savaş çıkarsa çıksın, ezer geçeriz” lafını çoktan fiyatlamışlar ve ona göre pozisyonlarını almışlar.
  5. Günlük hayatta bunun karşılığı taksicilerdi. 15-20 liralık yere 300TL (100$) istemişler. Yani tepede, terörden fırsat sağlamayı beceren büyük oyuncular gibi, halkın içinde de terörden fırsat sağlama fikri yerleşmekte.

Kısacası: Bu patlamalar sonucunda hükümetin kınamaktan öteye gidemeyen tepkisini, ekonomiyi elinde tutanlar umursamıyor. Dahası bundan kar sağlamanın matematiğini bir şekilde çözmüş durumdalar. Alt tabakadakiler de bunları artık olağan karşılıyor ve kendisine pay çıkarmaya çalışıyor. Teröre karşı bir bütün oluşturamıyoruz. Bir “terör ekonomisi” oluşmaya başlıyor. Oluşan her ekonomide olduğu gibi, bu ekonomiden pay sağlayanlar da; bu şartların -yani terörün- sürmesini içten içe arzulayacak ve ama bilinçli ama bilinçsiz destekleyecektir.

Uzun uzun yazmak mümkün elbette ama durumu bir sözle özetlemek mümkün: “Büyümek için büyümek, bir kanser hücresinin ideolojisidir.

Share/Bookmark
Share: